พ่อบ้าน (Butler) คือ คนรับใช้ในบ้านหลังใหญ่ สมัยก่อนบ้านหลังใหญ่บางแห่งจะมีการแบ่งออกเป็นแผนกต่างๆ ได้แก่ ห้องรับประทานอาหาร ห้องใต้ดินที่เก็บไวน์ ห้องเก็บอาหาร บางแห่งจะมีการแบ่งหน้าที่ดูแลชั้นห้องรับแขกทั้งชั้น ส่วนแม่บ้านจะดูแลบ้านทั้งหลังรวมถึงภายนอกอาคาร บางครั้งวรรณกรรมจะพูดถึงแม่บ้านว่าเป็นพนักงานที่อาวุโสมากที่สุดและชี้แนะการว่าจ้างพ่อบ้านด้วย

ภูมิหลัง

ในบ้านสมัยใหม่ที่มีพ่อบ้านเป็นพนักงานที่อาวุโสมากที่สุด [การเรียกชื่อพ่อบ้านจะมีแตกต่างกันไป เช่น หัวหน้าคนใช้ (majordomo) ผู้จัดการพ่อบ้าน (butler administrator) ผู้จัดการบ้าน (house manager) คนใช้ชาย (manservant) ผู้จัดการพนักงาน (staff manager) ผู้จัดการทรัพย์สิน (estate manager) หัวหน้าพนักงานดูแลบ้าน (head of household staff)] หน้าที่ของพนักงานจะแตกต่างกันไปตามขอบเขตของชื่อที่เรียกขาน แต่บางทีความต้องการของนายจ้างแต่ละคนนั้นก็มีนัยสำคัญยิ่งกว่า

คำว่า “Butler” ได้มาจากคำว่า “bouteilier” (เป็นภาษาแบบ Old French) ซึ่งหมายถึงคนรินเหล้า คำว่า bouteille แปลว่า ขวด

หลายศตวรรษมาแล้ว บทบาทหน้าที่ของพ่อบ้านคือ หัวหน้าคนรับใช้ของบ้าน ผู้รับใช้จะมอบความไว้วางใจด้วยความใส่ใจ และบริการไวน์และเครื่องดื่มซึ่งในสมัยโบราณนั้นอาจเป็นสิ่งแสดงถึงส่วนหนึ่งของกองมรดกของทรัพย์สินในบ้านเลยทีเดียว

ในประเทศอังกฤษ พ่อบ้านจะถูกจัดให้เป็นสมาชิกของพนักงานระดับกลางของบ้านหลังใหญ่ ในศตวรรษที่ 17 และ 18 พ่อบ้านได้เลื่อนขั้นมาเป็นสมาชิกอาวุโสของพนักงานในบ้านหลังใหญ่มากๆ ดังนั้นจึงมีบางครั้งที่พ่อบ้านมีหน้าที่จัดการทรัพย์สินทั้งหมดนอกเหนือจากดูแลเพียงตัวบ้าน จนกระทั่งในศตวรรษที่ 19 บ่อยครั้งที่พ่อบ้านรุ่นอาวุโสต้องสวมชุดยูนิฟอร์มพิเศษด้วย เพื่อสร้างความแตกต่างด้วยเสื้อผ้าออกจากคนรับใช้รุ่นที่เด็กกว่า แต่ทุกวันนี้มักจะได้เห็นพ่อบ้านสวมชุดสูทแบบนักธุรกิจหรือเสื้อผ้าแบบนักธุรกิจที่ไม่เป็นทางการนัก และจะสวมชุดยูนิฟอร์มเฉพาะในโอกาสพิเศษเท่านั้น

การฝึกฝน

พ่อบ้านต้องได้รับการฝึกหัดในขั้นพื้นฐาน และมีสังกัดในเมืองใหญ่ อย่างเช่น ลอนดอน แต่ทุกวันนี้มักเข้าอบรมในโรงเรียนพ่อบ้าน และสังกัดสมาคม อย่างเช่น International Institute of Modern Butlers และ Guild of Professional English Butlers เราสามารถพบเห็นพ่อบ้านได้ตามโรงแรม สมาคม เรือยอชต์ และสถานทูต ซึ่งสามารถหาบริการนี้ได้จากผู้จัดหาบริการแบบชั่วคราว

นามสกุล

จากนามสกุล “Butler” ถือกำเนิดโดย Theobald le Botiller FitzWalter (Lord of Preston) ซึ่งเป็นผู้ติดตามพระเจ้าเฮนรี่ที่ 2 ไปยังไอร์แลนด์ และได้รับการแต่งตั้งให้เป็นหัวหน้าพ่อบ้านแห่งไอร์แลนด์ในปี ค.ศ. 1177 (เป็นตำแหน่งที่สืบทอดไปยังลูกหลานได้) Lord FitzWalter ได้รับสิทธิ์ในการรินไวน์ให้พระราชา เรื่องนี้ได้รับคำนิยามเหมือนกับที่ข้าหลวงกล่าวไว้ข้อกำหนดในปัจจุบัน ท่านลอร์ดได้รับโอนการถือครองที่ดินของ Baggotrath, Country Dublin และบริเวณรอบๆ Stein River ซึ่งปัจจุบันก็คือ Trinity College Dubin ลูกชายของท่านลอร์ด Theobalde Butler คือบุคคลแรกที่ใช้นามสกุลนี้และเป็นทายาทของเขา ส่วนปราสาท Kilkenny คือที่พำนักหลักของตระกูล Butler

พ่อบ้านในนวนิยายเรื่องต่างๆ

เรามักจะจินตนาการว่าพ่อบ้านในชีวิตจริงเป็นผู้สุขุมรอบคอบ และไม่ชอบก้าวก่ายเรื่องของคนอื่น ตรงกันข้ามกับพ่อบ้านในนวนิยาย ที่มีแนวโน้มที่จะเป็นแบบเหนือกว่าชีวิตทั่วไป และกลายมาเป็นแผนการดำเนินเรื่องในวรรณกรรม และบทบาทดั้งเดิมในการแสดง อาจมีบทพ่อบ้านเข้ามาเสริมเพื่อแทรกมุขตลกเข้าไป เป็นผู้บอกใบ้เงื่อนงำบางอย่างของคนร้ายในคดีอาชญากรรมต่างๆ และอย่างน้อยที่สุดก็เป็นตัวแสดงถึงความชาญฉลาดและศีลธรรม หรือยิ่งกว่านั้นคือ เป็นผู้คลี่คลายสถานการณ์ไปในทางที่ดีขึ้น พ่อบ้านมักจะได้รับบทบาทที่ดูจริงจังและมีบทบาทไม่มากนัก และในเรื่องที่มีฮีโร่ผู้เพียบพร้อมด้วยสมบัติพัสถานเป็นลูกกำพร้า เช่น Batman, Chrono Crusade’s Satella Harvenheit, Tomb Raider’s Lara Croft พ่อบ้านของเรื่องคือบุคคลที่เปรียบเสมือนพ่อของฮีโร่เหล่านี้ พ่อบ้านในนวนิยายมักจะมีชื่อสกุลเป็นแบบ Anglo-Celtic และมีสำเนียงแบบอังกฤษ

(เติมอีกหน่อย...เติมเรื่อง Kuroshitsuji หรือ Black Butler ด้วยไงคะ ฮิๆ) 

ปัจจุบันนี้ พ่อบ้านมักจะได้รับบทบาทที่ดูสุภาพเรียบร้อยและพูดจาดี อย่างไรก็ตาม ในนวนิยายศตวรรษที่ 19 อย่างเรื่อง Dracula พ่อบ้านมักจะพูดด้วยสำเนียง Cockney ซึ่งเป็นสำเนียงแบบท้องถิ่นอื่น

ว่าด้วยเรื่องของคุณพ่อบ้านกันบ้าง (The Origin of Butler) โดย We Cosplay อนุญาตให้ใช้ได้ตาม สัญญาอนุญาตของครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน 3.0 ประเทศไทย.
อยู่บนพื้นฐานของงานที่ en.wikipedia.org.